Centimeter voor centimeter, dat is hoe snel emancipatie gaat. Is het toeval dat juist in landen met een kuise beeldcultuur het lichamelijke geweld tegen vrouwen zo groot is? In India, waar sinds de brute verkrachting van Jyoti Singh Pandey dagelijks tegen dit geweld wordt geprotesteerd, blijven vrouwen in reclames altijd bedekt. In films wordt niet gezoend.

Op billboards zullen rokken korter worden en decolletés dieper

„Hoe meer seks wordt onderdrukt, hoe groter de kans op seksueel geweld”, schreef Ian Buruma deze zaterdag in NRC Weekend.

Ik herinner me een artikel waarin een Egyptische jongen beschreef hoe hij tot zijn eigen ontzetting opwinding voelde toen hij tijdens een demonstratie op het Tahrirplein zag hoe een vrouw door een groep belagers uitgekleed en afgeranseld werd – hij had nog nooit een vrouw in bh gezien.

Ook in het Westen worden vrouwen afgeranseld en verkracht, maar zou het kunnen dat de jaarlijkse modeshow van Victoria’s Secret, of al dat naakt in reclames waar hier zoveel kritiek op is, het geweld enigszins indamt?

„Making history one bikini at a time”, schreef de Daily Mail onlangs in een artikel over de opkomst van islamitische supermodellen. Steeds meer gelovige meisjes uit het Midden-Oosten lopen over de internationale catwalks. De Tunesische Hanna Ben Abdesslem werd zelfs het nieuwe gezicht van L’Oreal. Want het Westen mag dan in een recessie verkeren, in het Midden-Oosten groeit de lust naar luxeartikelen explosief. Via Arabische modellen hopen grote merken deze lucratieve, nieuwe markt te veroveren.

En zo zal langzaamaan, centimeter voor centimeter, ook daar het vrouwelijk naakt in het straatbeeld verschijnen. Op billboards zullen rokken korter worden, decolletés dieper, de huid steeds zichtbaarder, net zolang tot iedere man van jongs af aan weet hoe een vrouw er in haar bh uitziet. Hetzelfde geldt voor India, want ook dat is een groeiende markt.

Kapitalisme zal met andere woorden doen wat het altijd heeft gedaan: grenzen, culturen en religies overstijgen om alles en iedereen te reduceren tot een uniforme gelijkheid. Maar misschien, heel misschien, is dat in dit geval een goede zaak. Wel wat het beperken van geweld tegen vrouwen betreft. Dan maar een geseksualiseerde samenleving.

Aan cavia’s heb je niet zoveel. Ik had vroeger een cavia, een witte met bruine vlekken. Zijn naam ben ik vergeten, die deed er ook niet toe, hij luisterde toch niet.

De conductrice zei dat ze ‘Julia’ wel een mooie naam vond, zo heette ze namelijk zelf.

Gekregen op mijn verjaardag, terwijl ik om een hond gevraagd had. Ik herinner me weinig van het dier, behalve dan dat hij de hele dag stil in zijn hok zat.

Van andere mensen met cavia’s hoorde ik vergelijkbare verhalen. Met een cavia heb je wel de lasten – iets wat eet en drinkt – maar niet de lusten van een huisdier. Ik heb tenminste nog nooit iemand horen zeggen: goh, wat hebben we leuk met de cavia gespeeld.

Toch gaat het te ver om alle cavia’s over een kam te scheren. In de sprinter tussen Nijmegen en Arnhem wist een cavia uit zijn kooi te ontsnappen. Hoe hij dat voor elkaar had gekregen bleef onduidelijk want het was een kooi met aluminium tralies en het deurtje zat goed dicht. Dat zei tenminste de eigenaresse, een meisje van een jaar of negen.

Het beest vierde de vrijheid door van de ene naar de andere kant van de coupe te roetsen, hetgeen tot veel activiteit leidde. Een man probeerde het beest met een Volkskrant op te jagen, een vrouw zat op haar hurken met een stuk brood en er was er ook een die het beestje met zijn iPhone filmde.

Het meisje van de cavia begon te huilen.

Na station Elst nam een zwetende conductrice de leiding van de operatie op zich. Ze gaf twee reizigers de opdracht om de tussendeuren gesloten te houden en vroeg aan de andere passagiers om voor een keer met de schoenen op de banken te gaan zitten. De man met de Volkskrant werd gesommeerd op te houden met wapperen.

We zagen de conductrice op handen en voeten door het gangpad richting cavia kruipen. Het beestje zag het gevaar en glipte weg voor de graaiende handen. De conductrice moest draaien.

Ter hoogte van station Arnhem-Zuid gaf ze – nog steeds op handen en voeten – via de mobilofoon de opdracht de deuren gesloten te houden. Tegen ons zei ze: „Iedereen blijft zitten!” Een paar minuten later ving ze het dier.

In de coupe werd voor de conductrice geklapt. Ze bracht het beestje terug naar zijn opgeluchte baasje.

De cavia had wit plukhaar en had verder geen naam.

„We noemen hem ‘cavia’”, zei het meisje. De conductrice zei dat ze ‘Julia’ wel een mooie naam vond, zo heette ze namelijk zelf.

Op zo’n moment denk je dat zo’n kind uit dankbaarheid instemmend gaat zitten knikken, maar dat was niet het geval. Ze stopte de cavia terug in de kooi en zei na een korte stilte: „Zo gaan we hem niet noemen, hoor. Ik vind ‘Julia’ een stomme naam.”

Het was dat ze daarna tot station Arnhem Centraal heel lief naar haar cavia ging zitten kijken, anders hadden we haar geslagen.

Vorige week pleitte hoogleraar Jan Derksen in de Volkskrant voor het afschaffen van hoorcolleges. Hij stoorde zich aan zijn studenten, die en masse eten, gapen, kletsen en internetten tijdens zijn verhaal. De colleges moeten volgens Derksen online worden aangeboden, zodat studenten ernaar kunnen kijken wanneer hun dat uitkomt. Op die manier worden ze niet langer ‘beknot in hun vrijheid’. Want vrijheid, dat is waar de moderne jongere behoefte aan heeft.

Studenten zijn geen door technologie geobsedeerde aliens

Derksens analyse komt mij bekend voor. Je zag hem ook tijdens de invoering van het studiehuis in het voortgezet onderwijs. Scholieren, zo werd toen aangenomen, zijn niet langer gebaat bij klassikaal onderwijs: ze willen hun tijd zelf indelen. Voorstanders van ‘het nieuwe leren’, waar ik Derksen voor het gemak onder schaar, lijken ervan uit te gaan dat jongeren de afgelopen jaren onherkenbaar zijn veranderd. Er zou geen behoefte meer zijn aan structuur en gezamenlijkheid. De jongere van nu is namelijk ‘digitaal, individueel en narcistisch’, aldus Derksen.

De gedachte dat mensen in korte tijd fundamenteel veranderen is wijdverbreid. Toen Facebook opkwam, werd gezegd dat de moderne mens geen behoefte meer heeft aan ‘echt contact’. Ondertussen zitten de cafés nog steeds vol. Nog een voorbeeld: in het bibliotheekwezen wordt nu gepleit voor een digitaal boekenbestand met onbemande ‘afhaalpunten’. De 21ste-eeuwse mens is individualistisch, dus fysieke collectieve voorzieningen zijn ouderwets. Uit reacties van bezoekers blijkt het tegendeel: zij komen onder andere naar de bibliotheek om mensen te ontmoeten en om hun leven structuur te geven.

Om dezelfde redenen bezocht ik tijdens mijn studie alle hoorcolleges. Niet alleen omdat een ‘live’ college meer indruk maakt dan een college op internet, maar ook en vooral om medestudenten te ontmoeten en in een stimulerender omgeving te zijn dan mijn studentenhuis. Ik kan mij niet voorstellen dat deze behoefte zal verdwijnen. Natuurlijk zijn studenten de afgelopen decennia veranderd, maar ze zijn niet verworden tot navelstarende, door technologie geobsedeerde aliens, zoals Derksen lijkt te denken.

Derksen pleit met een reactionair argument (35 jaar geleden letten studenten nog wel op tijdens college, zo beweert hij) voor een vooruitstrevende oplossing. Het eerste lijkt me overdreven, het tweede onnodig en schadelijk.

Ik las dat er in een Braziliaanse gevangenis een poging ondernomen is om spullen binnen te smokkelen via een kat – met plakband zaten de volgende spullen aan zijn lijf geplakt: een zaag, betonboren (meervoud!), een mobiele telefoon, een batterij, een oplader, een bluetooth headset en een geheugenkaart. Mijn eerste gedachte: hoe dik was deze kat? Het moet een soort wandelende poef zijn geweest, wil je minstens acht artikelen een beetje fatsoenlijk op hem kwijt kunnen. Dat ie gesnapt is, verbaast me dan ook niet zo heel veel; ik stel me toch een soort waggelende potten- en pannenwinkel voor, die per ongeluk met een losgeraakt stukje duct tape onderweg nog wat sigarettenpeuken en een inlegkruisje heeft opgepikt.

Hoe dik was deze kat? Het moet een soort wandelende poef zijn geweest

Mijn tweede gedachte was: wat voor leven had de kat in de gevangenis? Kennelijk werd hij daar in het geheim grootgebracht door een aantal gedetineerden. Ik zag die mannen voor me, in hun cel, terwijl ze Capitão Miau onder hun lakens verborgen voor de bewakers en hem ’s nachts voorbereidden op zijn koeriersrol door wc-rollen en lepels op hem te balanceren. Ik vroeg me af of ze hem alleen handig vonden of ook echt een band met hem voelden, hem misschien wel via een strak opgesteld roulatiesysteem om de beurt tien minuten mochten aaien. Hierdoor dacht ik aan hoeveel verschillende kattenaaitechnieken er eigenlijk bestaan:

De ruitenwisser, vooral gebruikt door de wat meer onervaren aaiers: vol enthousiasme wordt er stevig heen en weer geaaid – meestal tot het moment dat de kat in kwestie er genoeg van heeft.

De kattenfluisteraar, waarbij de aaier zich probeert te verdiepen in de belevingswereld van de kat en er vooral voor zorgt dat zijn handen flink langs de snorharen strijken, zodat het specifieke kattenaroma goed achterblijft op de hand – de iets mildere versie van met instemming over elkaar heen plassen.

De stoeier, een techniek die je vooral ziet bij machomannen die duidelijk willen maken dat een zwak voor iets pluizigs op pootjes absoluut niet conflicteert met hun mannelijkheid. Zij uiten hun affectie het liefst door de kat herhaaldelijk om te duwen, iets te hard op zijn hoofd te kloppen of als verrassing te tackelen. (Vreemd genoeg heb ik verschillende katten gezien die hier op masochistische wijze van genoten en steeds weer terugkeerden bij hun baasjes om opnieuw even bij hun achterpoten de lucht in getild te worden.)

De oogbolblootlegger, waarbij iemand met zoveel kracht achterwaarts over het hoofd aait en de huid dusdanig opstroopt dat de oogbollen volledig bloot komen te liggen, wat gepaard gaat met het nodige uitploppingsgevaar.

De masseur, de persoon die niet stopt met de grondige behandeling voordat de kat met alle poten gestrekt languit op de vloer ligt en zich over zijn buik laat wrijven als de eerste de beste lellebel.

Ik neem aan dat in de Braziliaanse gevangenis deze laatste techniek veelvuldig werd toegepast – wat is een cel zonder lellebel, immers.

Tijdens het lezen van deze column zal ik vijftien seconden van je leven uit je bewustzijn wissen. Je zult er niets van merken.

Je bewustzijn goochelt de zwarte gaten in je waarneming terug

Ga voor de spiegel staan. Kijk naar je rechteroog. Kijk dan naar je linkeroog. Zag je je ogen bewegen? Probeer het zo vaak als je wilt. Het lijkt alsof je ogen stil blijven staan. Toch bewegen ze echt. Laat iemand anders voor je gaan staan en van je rechter- naar je linkeroog kijken. Dan zie je dat er een duidelijke oogbeweging wordt gemaakt. En hij zal beamen dat jij die ook maakt als je naar zijn ogen kijkt. Waarom zie je het wel bij een ander en niet bij jezelf?

Saccadische oogbewegingen – de snelle rukjes waarmee je ogen van het ene naar het andere voorwerp springen – zijn een mysterie. Ze gaan razendsnel, in ongeveer 30 milliseconden spring je van het ene naar het andere woord wanneer je leest. En in ongeveer 100 milliseconden, eentiende seconde dus, kijk je van je computerscherm naar je toetsenbord. Tijdens die 30 tot 100 milliseconden ben je even blind. Als er in die fractie van een seconde iets te zien zou zijn geweest, had je dat niet opgemerkt. Als er bijvoorbeeld tijdens een saccade woorden of plaatjes worden veranderd op je computerscherm zou dat je niet eens opvallen.

Visuele waarneming staat dus heel even uit tijdens een saccade. Alleen merk je daar niets van. Als je van het ene naar het andere voorwerp kijkt, zit er niet een fractie ‘zwart’ tussen de twee beelden. Je bewuste waarneming gaat naadloos over van het ene fixatiepunt naar het andere. Daarom lijken je ogen stil te staan bij de truc met de spiegel.

Waar blijft de verloren tijd? Je brein vult die als het ware aan. Het moment vlak ná de saccade, vlak na het ‘zwart’, wordt teruggeplaatst in de tijd zodat het aansluit op het moment vlak vóór de saccade. Heel soms merk je dat. Bijvoorbeeld als je naar een secondewijzer op een klok kijkt. Dan lijkt de eerste seconde die voorbij tikt net even langer te duren dan de tweede, derde en volgende secondes. Die eerste seconde krijgt de 100 milliseconden erbij die het duurde om je blik op de secondewijzer te laten vallen.

Je bewustzijn goochelt de zwarte gaten in je waarneming weer terug, zodat het net lijkt of ze er nooit zijn geweest. Om deze column te lezen, had je ongeveer 500 oogbewegingen nodig. In totaal was je dus 500 maal 30 milliseconden blind, de 15 seconden waar ik het in het begin over had. Zo verlies je 40 minuten per dag, 240 uur per jaar. Lezen is letterlijk zonde van je tijd.

Ik durf te wedden dat ik de eerste ‘Ernst-Jan’ op Facebook was. De dag na de Superbowl van 2007 werd ik lid. Ik liep stage in New York en had de groep Amerikanen met wie ik de wedstrijd keek ernstig in verlegenheid gebracht toen ik toegaf nog geen lid te zijn van het universiteitennetwerk. Dat ze zo’n jongen in huis hadden gehaald…! Een outcast! Dus maakte ik de dag erna braaf een account aan en vocht me zo weer een weg terug in de groep.

Facebook heeft niks meer met vriendschap te maken

Voor de foreign charm maakte ik een album ‘Amsterdam’ aan, waar ik foto’s inzette van vrienden uit Nederland. Het was zo persoonlijk als een papieren fotoalbum. Nu, zes jaar later, kan ik me niet voorstellen zulke privéfoto’s online te zetten. Een familielid tagde me laatst in een ‘we poseren gezellig rond de kerstboom’-foto. In 2007 was dat doodnormaal geweest, nu reageerden al mijn vrienden alsof ik er naakt op stond. Ik kreeg waarschuwings-smsjes; ‘weet je wel wat er op je profiel staat?’.

Facebook heeft niks meer met vriendschap te maken. Ik kan me nog het euforische gevoel herinneren van mijn eerste verjaardag op Facebook. Al die felicitaties! Inmiddels is feliciteren een routineklusje geworden. Even de jarigen van de dag afwerken, die je felicitatie vervolgens liken. Zielloze bende.

Voor de uitnodigingen van feestjes hoef je ook niet meer op Facebook te zitten. Omdat alle partypromotors de events-functie nu definitief ontdekt hebben, wordt elke Facebook-gebruiker kapot gespammed met uitnodigingen en updates, binnen diezelfde uitnodigingen. Toen vriend Tjeerd laatst via Facebook een gezellig avondje wilde organiseren, reageerde er vrijwel niemand. ‘Strak plan Tjeerd’, schreef een andere vriend, ‘maar het is niet alsof mensen nog doorhebben dat ze ergens invites voor krijgen’.

Het enige Facebook-pleziertje wat ik nog kan bedenken is het dwangmatig checken of die nieuwe Facebook-vriendin misschien bikinifoto’s in haar fotoalbum heeft staan. Verder zie ik alleen nog lelijke reclames die rechtstreeks uit de jaren negentig lijken te komen, voor foute spelletjes, of schimmige financiële programma’s. Ik zie vrienden de fucking ING-bank liken, zonder dat ze het zelf door lijken te hebben. En toch, toch ga ik Facebook niet verlaten. Met vriendschap mag het sociale netwerk dan wel niks meer te maken hebben, professioneel gezien is het nog wel hartstikke interessant. Want bij gebrek aan beter online tijdverdrijf, zwerven er nog steeds honderden kennissen rond, die bijvoorbeeld deze column wel willen lezen. Of willen doorklikken naar mijn blog. Facebook is voor mij een plek waar ik m’n schrijfsels onder de aandacht breng. Niets meer, niets minder.

En m’n vrienden? Die spreek ik, net als half Nederland, gewoon lekker in een afgesloten Whatsapp-groep.

Op Q-Music kwam het krakende stemgeluid van tv-presentatrice en relatie- en scheidingscoach Mariska Hulscher voorbij met haar visie op het stukgelopen huwelijk van Rafael en Sylvie van der Vaart. Als ervaringsdeskundige – twee scheidingen – kon ze melden dat scheiden voor showbizzkoppels „altijd extra moeilijk” was omdat iedereen zich ermee ging bemoeien. Ze complimenteerde het echtpaar met het gekozen ‘plan van aanpak’ door het nieuws via Bild Zeitung bekend te maken.

Mari van de Ven kwam naar buiten met het nieuws dat Sylvie makkelijk haar heeft

„Slim. Daarmee houden ze zelf de regie.”

En verder hield ze de luisteraars voor dat scheiden „vaak een sluipend proces van jaren” was.

„We gaan eerder naar de garage als het gele lampje in de auto brandt dan dat we hulp in roepen als er iets mis is met de relatie.”

Na een vrolijk „doei” verbrak Mariska de verbinding. De rest van de dag vulde ze met interviews over scheiden, dat heb je als BN’er dan weer voor op de andere relatie- en scheidingstherapeuten.

De scheiding gaf een aardig inkijkje van hoe de media werken. Na de focus op de hoofdrolspelers en de duiding van de showbizzdeskundigen werd met man en macht gezocht naar „een originele invalshoek”.

Fernando van der Vaart – de broer van – vertelde dat de Kerstdagen normaal waren verlopen. Hij kon niet geloven dat Rafael had geslagen.

Pastoor Ton Cassee, de man die Rafael en Sylvie in 2005 in de echt verbond, stelde dat „de inzegening niet sterk genoeg” was geweest.

En Mariska Hulscher dus.

Daarna volgden „bekende vrienden”.

„Ik vind het vreemd dat je ook naar buiten brengt dat er een klap gevallen is”, zei Olcay Gulsen in het AD. De modeontwerpster en ex van voetballer Edgar Davids maakte met Sylvie het tv-programma The Face en ging een tijdje terug nog uit eten met Rafael. „Dat dit is gebeurd, moet haast wel betekenen dat ze heel erg klaar met elkaar waren.”

Visagist en haarstylist Mari van de Ven die het kapsel van Sylvie op haar bruiloft in 2005 verzorgde kwam naar buiten met het nieuws dat Sylvie makkelijk haar heeft, maar dat hij niet van „alle ins en outs aan wat er aan de klap vooraf ging” op de hoogte was.

En actrice Nikkie Plessen kwam met een persbericht waarin ze stelde dat ze verbijsterd was over alle roddels.

Gevolgd door BN’ers die van toeten nog blazen wisten.

„Een scheiding is nooit makkelijk” wist Danielle Frederiks, de vrouw van zanger Lange Frans.

„Heftig, het is altijd een moeilijke beslissing”, meldde Froukje de Both.

En Patty Brard twitterde drie virtuele kusjes in de vorm van kruisjes naar Sylvie.

Morgen nog even de mening van Bas & Aad van Toor en daarna trekken de cameraploegen richting Albert Cuyp zodat de gewone mensen ook nog even hun plas over dat huwelijk kunnen doen. En die kans – dat weten we inmiddels – laten ze zich niet ontnemen.

De website watzegtivo.nl, die onder ambtenaren mateloos populair schijnt te zijn, is een soort bellenbord met aanklikbare, gevleugelde uitspraken van de minister van Justitie Ivo Opstelten. Op verschillende ministeries doet de site dienst als een soort orakel, dat universele antwoorden genereert op alle denkbare vraagstukken. Kort voor de jaarwisseling heeft de Ziener van de Schedeldoekshaven zelfs de meest gelovigen onder zijn volgelingen versteld doen staan met een nog verder gaande proeve van zijn paranormale begaafdheid. Het moet, zo verklaarde hij plechtig, mogelijk blijven dat het Openbaar Ministerie onder omstandigheden gebruikmaakt van paragnosten.

Klankschalen in de Trêveszaal, Jomanda zit de ministerraad voor

Afgezien van het feit dat het natuurlijk een enorme opsteker is voor die beroepsgroep, die toch al zo wordt geplaagd door de omstandigheid dat de realiteit zich zo verdomd vaak weigert te schikken naar hun bovennatuurlijke inzichten, zie ik grote mogelijkheden voor het Nederlandse opsporingsapparaat. Vooral wanneer we de waarzeggers proactief inzetten en hen bijvoorbeeld inschakelen voor het oplossen van toekomstige misdrijven. Dat we bijvoorbeeld binnen afzienbare tijd al weten wie de daders zullen zijn van de grote gewelddadige roofoverval op het geldtransport in 2018. Dat zou de effectiviteit van de rechtsgang enorm ten goede komen. En het zou ook een gunstige invloed kunnen hebben op het gevoel van veiligheid bij de burgers.

Deze moedige, om niet te zeggen visionaire maatregel van minister Opstelten lijkt navolging te krijgen op andere departementen. Zo bestudeert minister Dijsselbloem van Financiën de mogelijkheid om alchemisten in te zetten, die de vaardigheid hebben om verschillende waardeloze substanties, zoals het papier van Griekse staatsobligaties, te veranderen in goud. Minister Schippers van Volksgezondheid overweegt om voor bepaalde medische ingrepen Afrikaanse medicijnmannen in te vliegen, wat zou resulteren in een aanzienlijke kostenbesparing. In de Commissie Stiekem, die de veiligheidsdiensten controleert, wordt gesproken over de mogelijkheid om de AIVD te versterken met mensen met telepathische gaven. Er zijn klankschalen neergezet in de Trêveszaal, Jomanda zit de ministerraad voor en Hans Klok staat inmiddels als adviseur op de loonlijsten van diverse ministeries.

De Maya’s hadden toch gelijk. Hoewel na afloop van hun twaalfde baktun de wereld niet is vergaan, is er in het Nederlandse openbare bestuur een totaal nieuw tijdperk aangebroken.

Ik moest zo snel mogelijk komen, want het klonk erg gevaarlijk. Om half elf had hij nog een plekje voor me. Toen ik zei dat ik dat nooit zou halen omdat het nu al bijna elf uur was, mocht ik om kwart voor twaalf komen. Dan had hij namelijk ook een plekje voor me. Maar ik moest wel komen, want het kon erg gevaarlijk zijn. Daarna hing hij op, zodat ik hem nog een keer moest bellen om te vragen waar ik om kwart voor twaalf moest zijn. Hij kon erom lachen. Ik niet. Ik had wel wat beters te doen dan te lachen. Ik moest nog een verhaal zien af te krijgen.

Ik had een leven gered. Het enige wat me niet beviel was de rekening

Het was maar goed dat ik meteen gekomen was vond hij. Zijn blaas was al zo groot. Met zijn handen deed hij een sinaasappel na. Het leek me inderdaad groot. Maar omdat ik details vreesde waar ik waarschijnlijk niet zo goed tegen zou kunnen, besloot ik niet te vragen waarom het gevaarlijk was. Hij vertelde het toch. Zag het waarschijnlijk als zijn medische plicht me goed te informeren en begon over verstopte piemels, falende niertjes en uiteindelijk doodgaan. Ik begreep het, zei dat doodgaan inderdaad behoorlijk gevaarlijk was en dat het daarom misschien beter zou zijn wat reddende handelingen te gaan verrichten. Dat vond hij gelukkig ook. Hij zou meteen beginnen. Ik hoefde maar een ding te doen: hem goed vasthouden terwijl hij een verdovende prik kreeg. Daarna mocht ik twee dingen doen. Weggaan, of blijven om te zien hoe de verdere behandeling verliep.

Ik loog dat het me allemaal erg interessant leek, maar dat ik hem niet tot last wilde zijn en zelf eigenlijk ook weer aan het werk moest. Hij begreep het. En omdat ik niet kon blijven om het met mijn eigen ogen te zien, vertelde hij me alles over katheters inbrengen, verstopte piemels leeghalen en, wanneer dat allemaal niet hielp, het verwijderen van de piemel. Bovendien moest ik er rekening mee houden dat hij misschien wel een paar dagen in het ziekenhuis zou moeten blijven. Ik begreep waar hij heen wilde en zei dat geld, zolang het natuurlijk geen miljoen werd, geen rol speelde. Binnen twintig minuten stond ik weer buiten. Ik had een leven gered. Dat van een kat weliswaar, en ik had eigenlijk wel wat anders te doen, maar ik was opgelucht en trots dat het gelukt was. Het enige wat me niet beviel was dat ik een rekening kon verwachten die hoog genoeg was om er ook twintig mensen in Afrika mee te kunnen redden. Maar dat laatste ga ik dit jaar ook doen. Denk ik. Eerst stoppen met roken.

Ondanks mijn wonderschone en peperdure bureaustoel werk ik het liefste in bed, in een houding die nog het meest doet denken aan een opgegraven veenlijk (zo’n kromgegroeid takkenbosvrouwtje waarvan naderhand blijkt dat ze pas veertien jaar was en in de bloei van haar leven). Om weer eens al mijn ruggenwervels op hun originele plek te krijgen, besluit ik een massage te nemen.

Ik word gemasseerd door iemand die alleen het happy ending-gedeelte kent

In mijn buurt bevinden zich een heleboel Chinese massagesalons en op goed geluk stap ik er een binnen. In de kleine ruimte staan twee jonge vrouwen die me allebei roerloos aankijken, alsof ze midden in een handeling zijn gestopt met bewegen. Ze dragen korte, glimmende jurkjes die je op de markt kan kopen, de een felrood met inkepingen op de zij en aan de ander bungelen zilveren kettinkjes.

Op dat moment registreer ik de geur: geen dennenparfum of rustgevende wierook, maar ziltig en muf. Als ik opzij kijk, zie ik een gootsteen waar een emmer in staat die voor de helft gevuld is met dode krabben. Er ligt een aardappelmesje naast en een halfopen krab: lunch. Uiteraard is er een aanzienlijk deel van mij dat denkt: gemasseerd worden met krabhanden – weet je, ik kijk wel even verder. Maar de blik van de meisjes is zo vragend dat het voelt alsof ik me moet verdedigen dat ik hier zomaar ben binnen gelopen, en uiteindelijk stamel ik: „Massage?”

Het meisje in de rode jurk knikt emotieloos en gebaart dat ik door moet lopen naar achteren, waar ik in een donker kamertje mijn kleren uittrek. Als ik ga liggen, ben ik vooral bezig met de krab: zou ze haar handen wassen? Zou ik straks ruiken naar de Noordzee op een bewolkte oktoberdag? Maar als het meisje de kamer inloopt en zonder iets te zeggen begint met masseren, ben ik al snel met hele andere dingen bezig – met de beestachtige marteling die zonder enig mededogen op mij losgelaten wordt, voornamelijk.

De massagetechniek van het meisje lijkt vooral neer te komen op: haar venijnige handjes om mijn gevoelige spieren zetten en zo hard mogelijk knijpen, waarna ze aan mijn huid gaat hangen alsof het los moet scheuren van mijn lijf en zij er een kittige handtas van kan maken. Enigszins wanhopig probeer ik mezelf ervan te overtuigen dat dit gewoon een massagetechniek is, eentje uit de vroegere Mingdynastie, dat het juist goed is om alles even los te schudden – maar die andere stem blijft sterker, de stem die zich afvraagt waarom iemand met zo’n duidelijke afkeer van het menselijke ras in godsnaam als professioneel masseur mag werken.

En dan herinner ik me iets – het meisje is ondertussen hardop aan het telefoneren terwijl haar ene elleboog ritmisch in mijn ruggengraat beukt – iets over Chinese massagesalons als dekmantels voor bordelen. Dat is het. Ik word gemasseerd door iemand die alleen het happy ending-gedeelte kent. Door een willekeurig iemand eigenlijk, alsof ik heb gevraagd of de caissière van Albert Heijn me in het magazijn drie kwartier over mijn rug wil wrijven. Nu ik weet dat er iemand op me zit die alleen maar mijn nek aan het bewerken is omdat ze me nou eenmaal niet kon weigeren, voelt het nog onwerkelijker – maar toch blijf ik de volle tijd liggen, gepijnigd, terwijl ik nadenk over haar vreemde baan en me afvraag of de mannen die hier komen een iets mildere behandeling krijgen.